Agorafobie

Angst voor brede vierkanten, drukte, liften - hoe ontstaat claustrofobie en wat kan iemand doen?

Agorafobie

Mensen met agorafobie zijn in paniek over situaties waar ze in een noodgeval nauwelijks kunnen ontsnappen of die moeilijk te krijgen zijn. Daarom vermijd je, onder andere, brede pleinen, drukte, bioscopen, bussen of liften. Velen ervaren bedreigende fysieke symptomen zoals hartkloppingen en duizeligheid in een met angst gevulde omgeving. Na verloop van tijd bepaalt angst steeds meer haar leven. Lees hoe agorafobie ontstaat, hoe het zichzelf beĆÆnvloedt en hoe het te behandelen.

ICD-codes voor deze ziekte: ICD-codes zijn internationaal geldige codes voor medische diagnose. Ze worden b.v. in doktersbrieven of op onbekwaamheidscertificaten. F40

Productoverzicht

agorafobie

  • beschrijving

  • symptomen

  • Oorzaken en risicofactoren

  • Examens en diagnose

  • behandeling

  • Ziekteprocedure en prognose

Agorafobie: beschrijving

De term agorafobie is afgeleid van het Grieks. De term "agora" = "marktplaats" en "fobie" = "angst" geeft aan dat mensen met agorafobie bang zijn voor openbare plaatsen. De agorafobie wordt daarom ook wel "claustrofobie" genoemd. Dit wordt vaak verward met de angst voor de ruimte (claustrofobie), die de angst voor nauwe en gesloten ruimtes beschrijft, en die tot de zogenaamde specifieke fobieƫn behoort.

De agorafobie kan zelfs in besloten ruimten voorkomen. De betrokkenen zijn echter niet bang voor de engheid of nabijheid van de ruimte zelf. Ze zijn bang dat ze daar in geval van nood niet kunnen ontsnappen, of dat ze geen hulp krijgen. Ze proberen ook situaties te vermijden waarin terugtrekking uit een angstaanval pijnlijk zou zijn - bijvoorbeeld tijdens een theatervoorstelling. Bij het betreden van een openbare ruimte proberen ze altijd dicht bij een uitgang te zijn.

Agorafobie verwijst, in tegenstelling tot veel andere angststoornissen, niet naar een specifieke situatie of object. Het kan op heel verschillende plaatsen voorkomen, zoals in de bioscoop, in de bus of op bruggen. Zonder therapeutische hulp leidt agorafobie tot ernstige verslechtering van de kwaliteit van leven. Sommigen durven helemaal niet het huis uit te gaan of moeten worden begeleid, en moeten altijd hun medicatie en een mobiele telefoon meenemen voor noodgevallen.

Agorafobie en paniekstoornis

Agorafobie komt veel voor in combinatie met paniekaanvallen. Ongeveer 35 tot 56 procent van de patiƫnten lijdt aan agorafobie met paniekstoornis. Paniekaanvallen zijn gewelddadige angstaanvallen, die meestal een paar minuten duren. De getroffenen ervaren hen als extreem bedreigend, omdat naast de mentale symptomen ook ernstige fysieke klachten optreden. Deze omvatten snelle hartkloppingen, zweten, duizeligheid en vele andere symptomen die patiƫnten als levensbedreigend beschouwen. Angst wordt steeds intenser.

"Angst voor angst"

Een centraal kenmerk van agorafobie is dat de getroffenen bang zijn voor mogelijke paniekaanvallen of angst in het openbaar. Dit fenomeen wordt "angst voor angst" of "fobofobie" genoemd. De angst wordt ook vooral bevestigd, omdat de angst voor angst fysieke spanning teweegbrengt. De getroffenen letten goed op de geringste fysieke veranderingen die op een paniekaanval kunnen duiden, en ze zijn overdreven angstig. De wisselwerking tussen de psyche en het lichaam kan zo'n intense angst of zelfs een paniekaanval veroorzaken.

Uit angst voor onzekere situaties plannen betrokkenen afspraken of gebeurtenissen tot in de kleinste details. De vele nadenken en verontrustend van te voren is minstens zo verontrustend voor hen, zo niet erger, dan de feitelijke situatie.

Hoeveel worden er beĆÆnvloed?

Angststoornissen komen vaak voor. Ongeveer vier procent van de bevolking lijdt ten minste Ć©Ć©n keer in hun leven aan agorafobie. Vrouwen worden driemaal zo vaak aangedaan als mannen. Het begin van de psychische stoornis is laat in de adolescentie of jonge volwassenheid.

Zeer weinig patiƫnten lijden aan een zuivere agorafobie. Velen ontwikkelen ook andere angststoornissen, evenals depressie, alcoholverslaving en persoonlijkheidsstoornissen.

Agorafobie: symptomen

Voor de diagnose van agorafobie moeten patiƫnten bepaalde symptomen vertonen volgens de ICD-10 classificatie van psychische stoornissen.

Als hoofdcriterium moeten ze voorkomen of op zijn minst lijden aan twee of meer van de volgende situaties:

  • menigten
  • Openbare plaatsen
  • Alleen reizen
  • Ver van huis reizen

Daarnaast moeten er ten minste twee van de volgende fysieke of mentale angstsymptomen zijn die ook samen voorkomen.

Lichamelijke symptomen

Mensen met agorafobie hebben altijd last van een of meer van de volgende symptomen:

  • Hartkloppingen, verhoogde hartslag
  • zweten
  • beven
  • droge mond

Veel voorkomende klachten van de borst en de buik zijn:

  • ademhalingsproblemen
  • gevoel van beklemming
  • Pijn op de borst of abnormale gewaarwordingen
  • Misselijkheid of ongemak in de maag
  • Duizelig, onzeker, zwak of duizelig voelen
  • Het gevoel dat die of de omgeving niet echt is (depersonalisatie of derealisatie)
  • Angst voor verlies van controle
  • Bang om gek te worden
  • Bang om dood te gaan

Algemene psychische symptomen

Mensen met agorafobie zijn bijzonder bang voor paniekaanvallen of flauwvallen in het openbaar. Alle patiƫnten met agorafobie zijn bang voor menigten. De redenen zijn anders. Mensen die lijden aan een pure agorafobie zonder paniekaanvallen, vrezen eerder genante situaties, bijvoorbeeld om zich met angst te bezoedelen. In een agorafobie met paniekaanvallen is het minder de verlegenheid van angstaanvallen die de lijder storen dan de angst om geen hulp te ontvangen en te sterven als gevolg van fysieke symptomen.

De getroffenen lijden enorm onder hun angsten. U bent zich er echter van bewust dat ze gedekt zijn. Deze kennis alleen kan de angst echter niet temperen. Het wordt steeds intenser in de tijd en komt al voor wanneer patiƫnten zich de gevreesde situatie slechts voorstellen.

In het begin schuwen ze maar een paar plaatsen, en later lijkt bijna elke plaats veilig. Hun vrijetijdsactiviteiten beperken hun vermogen om te werken ernstig en worden een uitdaging. De agorafobie heeft ernstige gevolgen, zowel op professioneel als financieel vlak, maar ook in het privƩ- en sociale leven.

Agorafobie: oorzaken en risicofactoren

Er zijn aanwijzingen voor een erfelijke component van agorafobie. Kinderen van wie de ouders agorafobie hebben, lopen ook een verhoogd risico op het ontwikkelen van deze mentale stoornis. De boodschapperstoffen in de hersenen hebben ook invloed op de ontwikkeling. Storing van het serotonine- en norepinefrine-afgiftesysteem zijn mogelijke oorzaken. Of de stoornis echt ontwikkelt, hangt echter ook grotendeels af van de psychosociale factoren.

Stammen als oorzaak

Stressvolle gebeurtenissen in het leven verhogen de kans op agorafobie bij mensen met angst. Mensen met agorafobie hebben vaak traumatische ervaringen uit de kindertijd gehad. Het verliezen van een ouder door overlijden of scheiding, maar ook ziekte of seksueel misbruik kan later bijdragen aan angst. Op volwassen leeftijd kan stress agorafobie veroorzaken. Mensen in partnerschappen hebben minder vaak last van de angststoornis dan alleenstaanden.

angstgevoeligheid

Sommige mensen zijn angstiger dan anderen en daarom meer vatbaar voor agorafobie. Ze ervaren fysieke veranderingen, zoals hartkloppingen, sterker en zien ze als meer bedreigend. Vaak schilderen ze dan catastrofale scenario's. Het resultaat is angst, die op zijn beurt de fysieke symptomen verhoogt.

In veel gevallen begint de agorafobie met een paniekaanval. Op een veilige, openbare plek ervaren patiĆ«nten plotseling sterke lichaamsreacties zoals hartkloppingen of duizeligheid. Dergelijke klachten kunnen worden gecreĆ«erd of geĆÆntensiveerd door koffie, suiker of andere factoren.

De feitelijke trigger voor de paniekaanval is dat de getroffenen de symptomen overwaarderen en als een bedreiging ervaren. Angst en fysieke reacties schudden elkaar vervolgens op en neer. Als gevolg van deze ervaring vermijden mensen de plaats waar deze symptomen zich hebben voorgedaan. Na verloop van tijd strekt angst zich ook uit naar andere situaties en plaatsen.

Psychologische factoren

Een belangrijke factor die bijdraagt ā€‹ā€‹aan angst is het gevoel geen controle te hebben over de fysieke reacties tijdens angst. Daarom vermijden getroffenen onbekende plaatsen. Ze zijn bang om hulpeloos te worden blootgesteld aan de situatie en de vreemde mensen.

Agorafobie: onderzoeken en diagnose

Aan het begin van de behandeling moet de arts een medisch onderzoek uitvoeren om lichamelijke ziekte uit te sluiten als de oorzaak van de aandoening. Er zijn een aantal fysieke problemen die ernstige angst kunnen veroorzaken. Deze omvatten bijvoorbeeld hartproblemen, schildklier- en longziekten of evenwichtsaandoeningen. Naast een gedetailleerd gesprek omvat het onderzoek een bloedtelling en een elektrocardiogram (ECG) om het hart te controleren. Indien nodig zal de arts verder onderzoek doen.

Om te bepalen of uw angsten een psychologische oorzaak hebben, kan de arts u de volgende vragen stellen:

  • Ervaar je soms sterke angst geassocieerd met lichamelijke symptomen, zoals hartkloppingen, zweten of kortademigheid?
  • Zijn er plaatsen of situaties die je vermijdt uit angst voor angstaanvallen?
  • Hoe voel je je in grote drukte of op openbare plaatsen?

Als uw beschrijvingen overeenkomen met het storingsbeeld van agorafobie, zal de arts u doorverwijzen naar een polikliniekpsychotherapeut of een psychosomatische kliniek. Een psychotherapeut of psycholoog is in staat om een ā€‹ā€‹juiste diagnose te stellen.Met behulp van een vragenlijst kan de specialist achterhalen of er andere psychische aandoeningen zijn die behandeling vereisen.

Agorafobie: behandeling

Psychotherapie en / of medicatie worden gebruikt voor agorafobie therapie. Experts adviseren voor de behandeling van agorafobie, met name de cognitieve gedragstherapie. Een alternatief is psychodynamische psychotherapie.

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie richt zich op de overdreven gedachten van angst en werkt aan de vermijdingsstrategieƫn die patiƫnten in de loop van de tijd hebben ontwikkeld. Voor een succesvolle therapie moet de getroffen persoon intensief omgaan met zijn angsten.

Volgens verslagen van de dichter Johann Wolfgang von Goethe en de psychoanalyticus Sigmund Freud leden deze grote persoonlijkheden ook aan agorafobie. Beiden hebben bepaalde plaatsen uit angst vermeden. Ze waren in staat om de angst voor angst te overwinnen door intuĆÆtief de confrontatie met hun angsten voor therapie te gebruiken.

De confrontatie met plaatsen en situaties die gevoelig zijn voor angst is wat therapeuten tegenwoordig belichten. Patiƫnten worden aangemoedigd om situaties met angst of paniekaanvallen onder ogen te zien. Na de confrontatie meldt de patiƫnt welke symptomen hij tijdens de aanval voelde. Als onderdeel van de therapie ondervond hij uit de eerste hand dat bijvoorbeeld de snellere hartslag geen levensbedreigende bedreiging is en na een tijdje vanzelf kalmeert. De patiƫnt ervaart dat de angst voor angst erger is dan de ervaring zelf.

De therapeut geeft de getroffene ook aandacht aan zijn gedachten en onwerkelijke angsten. De ernst van de psychische stoornis is niet gerelateerd aan de intensiteit of frequentie van de angstsymptomen, maar aan hoe gevaarlijk deze door de patiƫnten worden waargenomen. Daarom zijn de beoordeling en, indien nodig, de herziening van gedachten en de juiste interpretatie van lichamelijke reacties een zeer belangrijke therapeutische inhoud. Ze maken de beslissende stappen mogelijk om de angst voor angst te overwinnen.

In de loop van de tijd zullen er steeds minder plaatsen zijn waar angst voorkomt. Na ongeveer vijftien sessies kunnen de meeste patiƫnten zich zonder angst in vele gevreesde situaties bewegen.

Psychodynamische psychotherapie

Als onderdeel van psychodynamische psychotherapie gaat de therapeut ervan uit dat er een onopgelost conflict is achter de symptomen van angst. Dit conflict moet worden erkend en aangepakt, zodat angst kan worden overwonnen. Het kan bijvoorbeeld gaan over scheiding, onderdrukte woede of seksuele problemen. De zorg van de therapeut is om onbewuste processen tijdens het gesprek duidelijk te maken, zodat de patiƫnt ze kan herkennen en verwerken.

Medicamenteuze behandeling

Selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's), bijvoorbeeld citalopram of paroxetine, worden hoofdzakelijk gebruikt voor de behandeling van agorafobie. Een ander mogelijk medicijn is venlafaxine, een serotonine norepinefrineheropnameremmer (SNRI). Alle heropname-remmers zorgen ervoor dat de betreffende boodschappersubstantie (serotonine of norepinefrine) langer in de cel kan werken.

Zelden worden tricyclische antidepressiva gegeven omdat ze meer bijwerkingen hebben. SSRI's en SNRI's leiden niet tot afhankelijkheid. Vaak voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, braken, slaapstoornissen en seksuele disfunctie. Het effect van het medicijn treedt pas ongeveer veertien dagen op. De verdraagbaarheid van elk medicijn is individueel heel verschillend.

Aanvullende behandelingsmaatregelen

Naast therapie bevelen experts ook lichaamsbeweging aan. Duurtraining zou de symptomen moeten helpen verbeteren. Deelname aan zelfhulpgroepen is vaak een nuttige ondersteuning voor de persoon in kwestie.

Agorafobie: ziekteverloop en prognose

De agorafobie begint vaak plotseling met een eerste angstaanval op een openbare plaats. Slechts in een paar gevallen gaat de mentale stoornis vanzelf. Zonder behandeling is agorafobie meestal chronisch. Hoe langer de mentale stoornis, hoe meer kans op andere problemen, zoals alcoholmisbruik of depressieve symptomen.

Een agorafobie loopt vaak in fasen. De samenstelling van de getroffenen kan van dag tot dag variƫren. Zelfs na een lange periode zonder symptomen kunnen de symptomen van angst terugkeren.

Hoe sneller de patiƫnten therapeutische hulp zoeken, hoe beter de prognose in de regel is. Vooral de confrontatietherapie zou veel mensen kunnen helpen agorafobie om het hoofd te bieden en haar leven te herwinnen.

Lees meer over de therapieƫn

  • biofeedback


Zo? Deel Met Vrienden: