"de grens tussen ziekte en kunst is wazig"

Is dat nog steeds ziek of is het al kunst? In ADD zijn de grenzen vaak arbitrair. In de NetDoktor-discussie: ADS-expert prof. Alexander M├╝nchau. Prof. M├╝nchau *, ADS wordt als een ziekte beschouwd. Maar het kan uiteraard ook voordelen hebben. Bijvoorbeeld, innovatieve mensen zijn zich meer bewust van innovatieve gedachten.

Is dat nog steeds ziek of is het al kunst? In ADD zijn de grenzen vaak arbitrair. In de The-Health-Site-discussie: ADS-expert prof. Alexander M├╝nchau.
Prof. M├╝nchau *, ADS wordt als een ziekte beschouwd. Maar het kan uiteraard ook voordelen hebben. Bijvoorbeeld, innovatieve mensen zijn zich meer bewust van innovatieve gedachten. Zijn ADS-lezers bijzonder creatief?

Vaak niet altijd. Veel mensen met een aanleg voor ADS voelen de drang om grenzen te overschrijden, om nieuwe dingen te zoeken. Dat is waarom ze rusteloos en druk zijn - maar ook creatief. Ik denk dat er nauwelijks creatieve mensen zijn die geen ADS-eigenschappen hebben. Degenen die geen aanleg hebben voor deze patronen van waarneming en gedrag, zitten liever op de bank en laten de dingen zoals ze zijn. Dit kan een voordeel zijn. Aan de andere kant, mensen die nieuwe dingen initi├źren, zijn niet tevreden met het gegevene, zoeken nieuwe kusten, impulsen die hen drijft - zo is het met veel mensen met ADS. Dat heeft natuurlijk ook voordelen.

Dat klinkt alsof ADS normaal is.

Er zijn er veel! Bijna tien procent van de bevolking voldoet aan de criteria van een ADS. Ik denk dat dat een realistisch getal is.

Maar niet allemaal bij de dokter.

Nee. In feite gaan degenen die goed in de samenleving werken nooit naar de dokter. Je wordt hoofdarts, een manager of je gaat op toneel en wordt een acteur. ADS is niet noodzakelijkerwijs een ziekte.

Als de creativiteit van ADS zich ontvouwt in een sociaal gepaste context, noemen we deze kunst of innovatie. Als het buiten de sociale grenzen plaatsvindt, kan ADD je ziek maken. Deze limiet is niet selectief. Tot dusverre is er geen betrouwbare en ondubbelzinnige biologische marker die ADS aangeeft. Het wordt meestal niet opgemerkt totdat deze persoon in conflict komt met bepaalde regels, veel fouten maakt of te impulsief is. Het is vaak een fijne evenwichtsoefening tussen kunst, creativiteit, succes en out-of-frame vallen of vallen.

Veel bekende persoonlijkheden zouden ADS hebben gehad, bijvoorbeeld Wolfgang Amadeus Mozart of de schrijver Georg B├╝chner.

Kortom, het is volkomen irrelevant voor de kunst om te bepalen of iemand ADD heeft of niet. De doorslaggevende factor is wat een kunstenaar cre├źert. Biichner had waarschijnlijk een behoorlijk zware ADS, maar dat is niet cruciaal voor de waarde van zijn literatuur - ze staat alleen. Wat me meer interesseert is de vraag: wat maakt de kunstenaar precies om deze kunst te doen?

Is het beroven van een creatieve geest in een samenleving waar veel Ritalin slikken?

Ik ben in de eerste plaats een dokter, maar ik ben ook een kunstenaar, dus deze vraag heeft ook betrekking op mij. Als arts word ik geconfronteerd met het gedrag van sommige kinderen met ADD, die zo problematisch kunnen zijn dat het uit de hand loopt. Als een kind zo impulsief is dat het constant boos wordt, met andere naast elkaar geplaatste apparaten die ouders naar de rand van wanhoop drijven en een sociaal isolement bedreigen, kan Ritalin zeer nuttig zijn. Dit geneesmiddel moet echter altijd worden gecombineerd met gedragstherapie. Ritalin mag niet aan iedereen worden gegeven waarvan wordt geloofd dat het ADD heeft. We moeten altijd goed nadenken over waarom we een medicijn gebruiken en wat ons doel is. Wanneer we proberen gedrag te behandelen dat regels uitdaagt, beroven we ons van meer belangrijke bronnen.

Waarom wordt Ritalin tegenwoordig soms onaangenaam voorgeschreven?

We leven in sociale structuren waar veel vrijheid en mogelijkheden zijn. Dit maakt niet iedereen gelukkiger, maar kan ook leiden tot onzekerheid. Dienovereenkomstig groeit de behoefte aan controle. Dit speelt ook een rol in de school en educatieve context. Ritalin kan compliant gedrag vergemakkelijken. ADS-kinderen passen zich minder aan voorgeschreven regels aan. Als echter elk kind met ADD Ritalin wordt geïnfecteerd, zou het problematisch zijn. We zouden deze mensen waarschijnlijk beroven, maar ook de samenleving als geheel van vele mogelijkheden voor verdere ontwikkeling. Uiteindelijk gaat het niet om het onderdrukken van ADS, maar om het een beetje te channelen. Met passende zorgzame zorg kan er heel goed mee leven. Het is een onderdeel van mens zijn om niet altijd aan de normen te voldoen.

Prof. M├╝nchau, bedankt voor het interview.

Het interview werd uitgevoerd door Christiane Fux

* De neuroloog prof. Alexander M├╝nchau leidt de werkgroep bewegingsstoornissen en neuropsychiatrie bij kinderen en volwassenen in het Institute of Neurogenetics aan de universiteit van L├╝beck


Zo? Deel Met Vrienden: