Blaaskatheter

Blaaskatheters worden zowel bij de behandeling als bij de studie van verschillende ziekten gebruikt om urine uit het lichaam af te leiden.

Blaaskatheter

Blaaskatheters zijn door de mens gemaakte buizen die ontworpen zijn om urine eenmalig, tijdelijk of permanent uit het lichaam van een patiƫnt te verwijderen. Blaaskatheters worden zowel als onderzoeksmethode (diagnose) als behandelingsmethode (therapie) gebruikt. Toepassingsgebieden zijn in de eerste plaats ziekten van de nieren en urinewegen, evenals aandoeningen van de lediging van de blaas.

Gebruik van blaaskatheters

Blaaskatheter voor diagnose

Blaaskatheters worden soms gebruikt voor onderzoek en diagnose. Dus, met een katheterafvoer kan de urinaire excretie over 24 uur worden uitgebalanceerd. De hoeveelheid en de concentratie van urine geven de arts informatie over de nierfunctie. Blaaskatheters kunnen ook worden gebruikt als de urine wordt onderzocht op specifieke pathogenen. Daarnaast worden blaaskatheters gebruikt bij het onderzoeken van de lagere urinewegen, bijvoorbeeld:

  • Rƶntgenfoto van de urinewegen met contrastmiddel
  • Residuele urinecontrole (hoeveel urine blijft in de blaas na volledig urineren)
  • Urodynamica (onderzoek van urineblaasfunctie met druksondes en elektroden)
  • Urethrale kalibratie (meting van urethrale breedte)

Blaaskatheter voor therapie

  • Blaaskatheters worden in het bijzonder gebruikt voor de behandeling van blaasledingsstoornissen met urineretentie of grote resterende resturumniveaus in de blaas na urineren.
  • Blaaskatheters moeten ook worden geplaatst als tumoren of andere drainageobstructies de urineproductie storen. De oorzaak van een dergelijke beperking is vooral een goedaardige prostaatvergroting of een prostaatcarcinoom.
  • Kunstmatige urinedrainage is ook vereist bij patiĆ«nten met verwijdering van de blaas (gedeeltelijk), bewusteloze personen en patiĆ«nten die voorafgaand aan de operatie ruggenmerganesthesie ondergaan.
  • Ook blaasirrigatie of installaties van medicijnen worden gemaakt door middel van een blaaskatheter. Het kan dus voorkomen dat de blaas gevuld is met bloed of bloedstolsels (blaaskamponade genaamd). Vervolgens legen de blaas moeilijk tot onmogelijk. Om de urine weer ongehinderd te laten stromen, moet de binnenkant van de urineblaas via een blaaskatheter worden doorgespoeld.
  • Blaaskatheters worden ook zelden gebruikt om urine-incontinentie te behandelen. Vanwege het grote risico op infectie, verdienen andere incontinentiematerialen de voorkeur. Katheters voor eenmalig gebruik worden nog vaak gebruikt bij neurogene blaasweaningstoornissen, bijvoorbeeld bij paraplegie. BeĆÆnvloede personen katheteriseren zichzelf meerdere keren per dag om de blaas leeg te maken.

Installatie en verzorging van blaaskatheters

De katheters kunnen op twee manieren aan de blaas worden afgegeven, hetzij via de urethra (transurethraal) of rechtstreeks via de buikwand (suprapubisch). Er wordt een onderscheid gemaakt tussen wegwerpbare katheters (voor eenmalig gebruik) en permanente katheters, die meerdere dagen in de blaas blijven.

  • Transurethrale katheters (urethrakatheters) voor continu gebruik heeft u aan het uiteinde een ballon die na het inbrengen wordt gevuld en voorkomt dat de slang weer naar buiten glijdt. Transurethrale verblijfskatheters worden bijna uitsluitend gebruikt in ziekenhuizen vanwege het hoge risico op infectie.
  • Suprapubische katheters (abdominale katheters) kan worden bevestigd met een ballon of worden bevestigd door een naad op de buikwand. Als permanente kunstmatige urinedrainage vereist is, zijn abdominale wandkatheters het favoriete medicijn.

Het leggen van transurethrale katheters

Elke katheterisatie via de urethra (transurethrale katheterisatie) moet worden uitgevoerd met kiemvrij werken en het gebruik van steriele handschoenen en desinfecterende middelen. Een absoluut schoon werk is essentieel om kiemoverdracht naar de urinewegen te voorkomen.

Na het desinfecteren van de opening van de urethra wordt een smeermiddel in de urethra ingebracht. Aan de ene kant vergemakkelijkt dit het inbrengen en voortbewegen van de katheter. Aan de andere kant is katheterisatie minder pijnlijk. Vooral bij mannen moeten voldoende smeermiddelen worden gebruikt. Als de katheter in de blaas blijft, wordt deze via een ballon geblokkeerd door een speciale vloeistof (meestal 10% glycerol of 5% fysiologische zoutoplossing). De katheter kan dus niet uit de blaas glijden. De katheter is verbonden met een plastic zak, waar de urine wordt verzameld.

Voor patiƫnten met neurogene lediging van de blaas (bijvoorbeeld bij een dwarslaesie) die zichzelf katheteriseren, zijn er speciale kathetersets voor mobiel gebruik. In dat geval zijn steriele handschoenen niet nodig, omdat de katheter vanuit de verpakking in de blaas kan worden ingebracht zonder te worden aangeraakt.

Aanbrengen van suprapubische katheters

Suprapubische blaaskatheters (abdominale katheters) worden altijd geĆÆntroduceerd door de arts onder steriele omstandigheden. Eerst wordt de blaas gevuld via een transurethrale katheter en sonografisch bekeken.Vervolgens wordt een lokale verdoving geĆÆnjecteerd rond twee vingers boven het schaambeen. Nu kan de arts een holle naald inbrengen tot aan de urineblaas. Over deze holle naald wordt de katheter voortbewogen naar de blaas en gefixeerd door een ballon of hechtdraad. De naald wordt verwijderd en de punctieplaats steriel verbonden.

Blaaskatheter care

De omgeving van transurethrale katheters moet dagelijks worden schoongemaakt met water en een desinfectiemiddel dat neutraal is voor het slijmvlies. Suprapubische katheters (abdominale katheters) worden verbonden met steriele pleisters of kompressen, een verandering van het verband wordt elke twee tot drie dagen aanbevolen. Verblijfskatheters kunnen niet voor onbepaalde tijd in de urethra blijven vanwege het risico op infectie. Een uitwisseling van transurethrale katheters wordt daarom elke 2 tot 3 weken en van suprapubische katheters (abdominale wandkatheters) om de 4 tot 5 weken aanbevolen.

Problemen en complicaties met blaaskatheters

Soms kunnen er problemen zijn bij het omgaan met blaaskatheters. Deze omvatten met name allergieƫn voor het kathetermateriaal en verwondingen aan de urinewegen bij het plaatsen van een katheter. Bij het plaatsen van een suprapubische katheter zijn ook darmbeschadigingen mogelijk. Zelden zijn krampen in de blaas het gevolg van het vreemde lichaam in de blaas. De meest voorkomende complicaties bij het omgaan met blaaskatheters zijn echter infecties en verstoppingen van de plastic slangen.

Elk teken van urineweginfectie (zoals branderig gevoel, pijn, roodheid of koorts) of problemen met de katheterisatie moet worden geraadpleegd. Permanente katheterdragers moeten ook zo snel mogelijk een arts op de hoogte stellen als er geen urine meer door de katheter stroomt. Bewolkt, vlokkig en onaangenaam ruikend evenals bloedige urine moet altijd door een arts worden onderzocht.

Risico op infectie door katheters

De meest voorkomende problemen met blaaskatheters - met name bij verblijfskatheters - zijn infecties van de urinewegen (urethritis, blaasontsteking), die beide voor elkaar zijn. Transurethrale katheters zijn bijzonder vatbaar voor infecties omdat, anders dan de blaas, de urethra inherent is bevolkt met kiemen die zich kunnen hechten aan de katheter en ontstekingen kunnen veroorzaken. Als wordt vastgesteld dat urineafvoer permanent is, wordt het aanbevolen om een ā€‹ā€‹suprapubische katheter te gebruiken. Maar zelfs dat beschermt niet volledig tegen kolonisatie. Daarom is een strikt grotendeels kiemvrije (aseptische) procedure bij het leggen van een blaaskatheter absoluut noodzakelijk.

Blokkering van katheters

Veel pathogenen die urineweginfecties veroorzaken, kunnen ureum uit urine afbreken. Dientengevolge neemt de pH van de urine toe en wordt de urine kristallijn. De kristallen accumuleren vervolgens binnen en buiten de katheter als korsten en zorgen ervoor dat de katheter langzaam blokkeert. Bovendien is het buitenoppervlak van de blaaskatheter ongelijk en scherpgerand. Ongeveer de helft van alle patiƫnten met permanente katheters heeft last van dergelijke afzettingen. Heel vaak vereist dit een verandering van de katheter. Vooral bij transurethrale katheters is deze procedure pijnlijk vanwege het ingelegde, ongelijkmatige katheteroppervlak. Bovendien kunnen de kristallen het slijmvlies van de urethra beschadigen. Een mogelijk gevolg hiervan is de vernauwing van het slijmvlies van de urethra. Op dergelijke locaties is het op zijn beurt gemakkelijk voor bacteriƫn om zich te vestigen en een hernieuwde infectie te veroorzaken.

Preventie van infectie en constipatie

De belangrijkste maatregel voor het voorkomen van infecties en obstipatie is om veel te drinken (niet voor ziekten waarvoor een vloeistofvermindering nodig is). Het moet minstens twee tot drie liter per dag zijn, bij voorkeur water, sap of thee. Dit verdunt de urine en spoelt veel ziekteverwekkers uit. Oudere, behoeftige mensen met een blaaskatheter moeten keer op keer worden gestopt om te drinken.

Om infecties en afzettingen te voorkomen, wordt ook aanbevolen om de ph-waarde van de urine te verlagen. Dit is bijvoorbeeld het genot van cranberrysap. Veenbessen bevatten zuren die de urine verzuren en de pH verlagen. Sappen met een hoog vitamine C-gehalte, azijnwater en citroenzuur worden ook voor dit doel aanbevolen. In het geval van bacteriĆ«le infecties kan het nodig zijn om antibiotica in te nemen (bijv. Fosfomycine-trometamol, nitrofurantoĆÆne of trimethoprim / sulfamethoxazol).

Urinaire katheter types

Tot een paar jaar geleden werden blaaskatheters meestal gemaakt van hard rubber. Ondertussen zijn ze gemaakt van flexibele materialen zoals latex, PVC of siliconen. Daarnaast zijn er moderne blaaskatheters, die gecoat zijn met een hydrofiele coating. Deze zijn veel gladder en dus beter in de blaas te brengen. Sommige inwonende kathetermodellen hebben een diamantachtige koolstofcoating. Deze diamantachtige koolstofmantel vermindert de kolonisatie van ziektekiemen wanneer de katheter lange tijd ligt.

Blaaskatheter voor verschillende doeleinden

Blaaskatheters hebben verschillende ontwerpen. Meest gebruikelijk vandaag zijn de Nelaton, Tiemann, Mercier en Foley ranges. Iets zeldzamer zijn Couvelaire-, Dufour- en FrohmĆ¼ller-katheters.Voor katheterisatie voor eenmalig gebruik wordt de relatief nieuwe Stƶhrer-katheter in toenemende mate gebruikt.

Welke blaaskatheter wordt gekozen, hangt af van het doel en het geslacht van de te katheteriseren persoon. Er zijn Ć©Ć©n-, twee- en driewegkatheters (voor het blokkeren, spoelen en leeglopen van de blaas) met gladde of gebogen uiteinden en lange (voor mannen) of korte (voor vrouwen) katheters. Er zijn ook blaaskatheters zonder openingen (bougies genoemd). Deze worden gebruikt voor het verwijden en verwijden van vernauwde urethra.

Gewone typen blaaskatheters

  • Nelaton katheter worden waarschijnlijk het meest gebruikt. Deze katheter heeft een gesloten, rechte en cilindrisch afgeronde holle punt met twee tegenovergestelde of vier versprongen openingen. Het kan worden gebruikt voor zowel vrouwelijke als mannelijke patiĆ«nten.
  • Tiemann katheter hebben een iets verdikt, gebogen en taps toelopend hol punt met aan het einde slechts Ć©Ć©n opening. Het is met name geschikt voor katheterisatie van de mannelijke blaas.
  • Mercier katheters zijn vergelijkbaar met de Tiemann-katheter. Ze hebben echter twee verspringende openingen en een gebogen holle punt. De Mercier-katheter wordt voornamelijk gebruikt voor speciale urologische onderzoeken en procedures.
  • Stohrer katheter zijn relatief nieuwe katheters. Ze hebben een flexibele, taps toelopende punt met aan het uiteinde een bolvormige verdikking. Deze katheters zijn bijzonder gemakkelijk in te brengen in de urethra en door te gaan naar de urineblaas.


Zo? Deel Met Vrienden: